Thả cầm thi, thú vui trên sông nước…

5 views
3 phút đọc
Nội dung

Nguyễn Hữu Hiệp

“Thả cầm thi” là một trong những thể loại văn nghệ dân gian đặc thù Nam Bộ, chính xác là ở đồng bằng sông Cửu Long. Nó xuất hiện ở vùng thượng nguồn, nhất là tại các tỉnh An Giang, Đồng Tháp, rồi sau đó theo dòng sông Tiền, sông Hậu lan toả dần xuống “miệt dưới”, tận Vĩnh Long, Cần Thơ…

Cầm là đờn; thi là thơ, là thi phú mà là thi phú “thoáng”, tức không bị gò vào niêm luật, cũng chẳng mấy quan tâm đến cấu trúc, bố cục, đối ý, đối chữ như thơ Đường, cả đến cách gieo vần, số chữ số câu, số khổ cũng tự do – nhưng không phải “thơ tự do”, càng không phải “thơ mới”.

Đọc thêm:
Nhiệt độ toàn cầu được đo đạc và xử lý thế nào?
Thời đại khai sáng ở châu Âu, những bước ban đầu
Những thành tựu của thiên văn Hy Lạp cổ đại

Đó chính là những bản vắn (ca khúc) thường được những tay “yêu văn nghệ” rủ nhau thả thuyền trên sông năm ba anh em cùng nhau kẻ ca người đòn, nhịp nhàng nhưng lại rất vô tư giữa bốn bề mênh mông sông nước – thuyền trôi thì mặc thuyền trôi! Nhưng phải đâu chỉ có đờn ca và ngâm thơ, mà các tạo nhân còn khuấy động sông nước bằng những câu chuyện tiếu lâm tạo nên những tiếng cười tao nhã, điểm xuyết cuộc vui thêm phần khinh khoái, sinh động.

Sơn Nam trong “Văn minh miệt vườn” ghi nhận: “Đêm trăng thanh gió mát, nhiều người thích văn nghệ tổ chức thả thuyền trên sông Tiền hay sông Hậu, ngỡ mình là ông Tô Đông Pha và các bạn dạo chơi trên sông Xích Bích, trong phút giây hoá ra tiên, chắp cánh bay cao. Cuộc du thuyền lấy đờn ca, ngâm thơ xướng họa và ăn uống làm điều quan trọng: đờn tranh, ăn tôm tươi nướng trên than hồng, ngâm thơ bát cú, nói chuyện tiếu lâm mãi đến lúc trăng tà. Thú vui này được gọi là “thả cầm thi”.

Không chỉ thế, ở vùng đầu nguồn vào mùa nước nổi, khi trời đất mới chập choạng giao hoà, những tay “chơi tài tử” rủ nhau cùng bơi xuống vô láng giữa đồng, cặp xuống lại, cắm hờ cây sào nhỏ cho có lệ, rồi bày cà ràng ra hoặc nướng, hoặc bắc nồi lên luộc mở tôm càng, quấn (cuốn) bánh tráng cặp rau sống… tha hồ thưởng thức hương vị đồng quê. Kẻ ngắm trăng lên, nhìn sao lấp lánh, người dạo đòn, rồi ai đó phụ hoạ bằng lời ca nghe sướng tai làm sao!… Gió đồng hiu hiu, mặt nước lăn tăn, đọt lúa mùa ngả ngớn, máu văn nghệ lừng lên, có khi xuống bị tuột sào, gió thổi… Xuồng trôi… Mặc kệ! Bởi lúc ấy kẻ ca người đờn, ai nấy đều như đang thả hồn theo mây, theo trăng, theo gió… Các tài tử mải đờn, mải ca trên “sân khấu xuồng”, không cần ai vỗ tay tán thưởng, cũng chẳng nhờ men tình, men rượu… vậy mà họ cứ “liên tục chương trình” một cách thoải mái, thuộc bài nào ca bài ấy chứ không nhất thiết phải theo một chủ đề nào nhất định. Thí dụ như một tài tử đang hùng hồn điệu Hành vân bộc lộ sự căm hờn và khát vọng của người dân mất nước:

“Mật yêng hùng, mật yêng hùng 

Giống Triệu Thường Sơn 

Đường cung kiếm, cái chí nam nhi

Núi sông là phận

Từ đây quyết vẫy vùng

cho sóng dậy trần ai 

Rền một trời, đùng đùng xao động 

Tài oanh liệt, mấy ngọn gươm vàng 

Rạch một sơn hà, 

Học Tiếng Anh với Lightway:
Hướng dẫn viết mô tả biểu đồ đường (line graph) của writing task 1
50 quy tắc viết tiếng Anh: #6 Chơi chữ tiếng Anh
Cách viết Email tiếng Anh cho công ty

mặc dầu ngang dọc

Giữa trời đây sợ ai? 

Công hầu vương bá 

Thả giữa giang hồ, 

cây núi tưng bừng

Mặc sức tung hoành,

chơi hoành chơi

Ngang triều đình,

đứng riêng một nơi 

Công hầu khanh tướng làm chi 

cho nhọc tấm thân”.

Bài viết được tổng hợp và giới thiệu bởi Nhóm dịch thuật tiếng Anh Lightway.
Chúng tôi cung cấp dịch vụ dịch thuật Việt – Anh giá rẻ, chất lượng

Vừa dứt bài thì ngay sau đó được tiếp liền bản khác. Giữa trời nước bao la kẻ tài tử làm sao không nổi máu văn nghệ! 

Cũng như nhiều loại hình văn nghệ dân gian khác, như hát huê tình, hò trên sông…, rất tiếc thú cầm thi nay không còn nữa! Còn chăng chỉ là một sự lắng đọng trong ký ức của ông già bà cả sống vùng sông nước miệt ruộng. miệt vườn *

5/5 - (3 votes)
CHIA SẺ

Về Chuyên trang Văn hóa Việt Nam

Bài viết trong chuyên trang này được sưu tầm từ các nguồn uy tín và hay để chia sẻ với mọi người, vì văn hóa Việt Nam là chủ đề mà ad rất yêu thích.

Hy vọng chuyên trang cung cấp cho các bạn những thông tin hữu ích.

SÁCH MỚI CẬP NHẬT