How Different

Cosmos và Universe khác nhau thế nào

Trong tiếng Anh có hai từ là universe và cosmos đều được dùng để chỉ vũ trụ. Nhưng chúng khác nhau về ý nghĩa, và có xuất xứ khác nhau.

Thế giới chúng ta đang sống thật rộng lớn. Loài người chỉ chiếm một chỗ nhỏ trong vũ trụ bao la, và chúng luôn tin tưởng rằng còn có các thế giới khác, các thiên hà khác ngoài kia, trong không gian mênh mông rộng lớn của vũ trụ. Và vũ trụ trong tiếng Anh thường được nhắc tới với hai từ Cosmos Universe. Hai từ này có khi đồng nghĩa, cùng chỉ thế giới tự nhiên. Nhưng nếu xét kỹ thì chúng khác nhau.

Hai từ này được dùng trong nhiều lĩnh vực như vũ trụ học (cosmology), thiên văn họ (astronomy), vật lý học thiên thể (astrophysics), động nhiệt học (thermodynamics), hóa học (chemistry), triết học (philosophy) và nhiều lĩnh vực khác. Vậy nên để nắm vững các lĩnh vực kiến thức này thì ta cần hiểu nghĩa của hai từ này, và biết chúng dùng để chỉ đối tượng nào. Trong bài viết này, ta sẽ tìm hiểu xem cosmos và universe nghĩa là gì, những từ này từ đâu mà ra, chúng giống nhau thế nào, được dùng trong những tình huống nào, và sự khác biệt giữa chúng.

Universe là gì

Universe thường được định nghĩa là “mọi thứ tồn tại trên đời”. Theo nghĩa này thì universe bao gồm vạn vật, từ những nguyên tử cấu nên cơ thể chúng ta cho tới những thiên hà, và thậm chỉ là cả khoảng không gian giữa các thiên hà. Năng lượng cũng là một phần của universe. Từ universe có gốc La Tinh là Univorsum. Un nghĩa là duy nhất, versum nghĩa là bất cứ thừ già chuyển động hoặc thay đổi. Từ La Tinh này được người Pháp biến đổi thành Univers, và sau được dịch ra tiếng Anh là Universe, và trong tiếng Việt dịch là Vũ trụ. Thời nay thì Universe cũng được dùng để chỉ vạn vật, thiên nhiên, hay thậm chí thế giới. Gần đây con xuất hiện khái niệm multiverses. Multiverses tức là các vũ trụ khác có đặc tính khác với vũ trụ chúng ta đang sống. Những hằng số căn bản như hằng số hấp dẫn vũ trụ, hằng số plank và thậm chí tốc độ ánh sáng sẽ khác trong những vũ trụ ấy. Khái niệm vũ trụ song song (parallel universe) cũng xuất hiện trong một số lý thuyết khoa học gần đây. Thuật ngữ universe được dùng trong nhiệt động học để chỉ tập hợp một hệ được quan sát và môi trường xung quanh. Theo nghĩa này thì universe đôi lúc dùng để chỉ đối tượng được bàn tới. Trong khoa học hiện đại thì universe được xem là vô hạn, nhưng observable universe (vũ trụ quan sát được) thì hữu hạn.

Cosmos là gì

Cosmos cũng được dùng để chỉ vũ trụ. Nhưng cosmos còn mang một số nghĩa khác. Ý nghĩa chính của cosmos là bất cứ thứ gì đó có trật tự. Từ Cosmos nghĩa là một hệ thống trật tự và hài hòa, được kiểm soát bởi các định luật tự nhiên. Cosmos là từ gốc Hy Lạp, κόσμος, nghĩa là “trật tự” hoặc “hoàn mỹ”. Đối lập với cosmos là hỗn loạn, tức là vô trật tự và không hoàn hảo. Lý thuyết cũ về vũ trụ nói rằng vũ trụ là một hệ thống, trật tự và hoàn hảo. Nhưng các quan sát sau này và những lý thuyết mới cho thấy rằng vũ trụ không hề trật tự một cách hoàn hảo, mà nó rất hỗn loạn. Những ý tưởng chính đến từ cơ học lượng tử và vật lý tĩnh. Tuy vũ trụ không phải hệ thống trật tự, nhưng từ cosmos vẫn được dùng như một từ đồng nghĩa với universe. Cosmology nghĩa là vũ trụ học.

Khác biệt giữa cosmos và universe

– Cosmos là một thuật ngữ có nghĩa là “sự trật tự”, còn universe để chỉ mọi thứ chúng ta biết.

– Từ Cosmos có gốc Hy Lạp, còn từ universe có gốc La Tinh.

– Cosmology là ngành khoa học nghiên cứu nguồn gốc và sự tiến hóa của vũ trụ.

5/5 - (3 votes)

KÍCH QUẢNG CÁO ỦNG HỘ PAGE

Page đặt quảng cáo để có kinh phí tạo nội dung phục vụ bạn đọc. Vậy nếu bạn thấy bài viết hữu ích, kích quảng cáo ủng hộ Ad nhé.

Học tiếng Anh với Lightway

Bạn có bình luận gì không?