Kiến Thức

Một vài suy nghĩ về tác phẩm Sự Im Lặng của Bầy Cừu

Sự Im Lặng của Bầy Cừu là một tác phẩm văn học trinh thám nổi danh của tác giả Thomas Harris. Tựa đề này mang nhiều ẩn ý mà chúng ta phải nghiền ngẫm mới thấm thía được nó. Bài viết này là một suy nghĩ như thế.

su im lang cua bay cuu

Sự im lặng của bầy cừu” là tiểu thuyết hình sự nổi tiếng của tác gia Thomas Harris, có chuyển thể thành phim cùng tên. Mình chưa đọc truyện, chỉ mới coi phim, rất hay. Cái hay thứ 1 nằm ở cái tựa. Cái hay thứ 2 sau khi xem xong thì thấy cái tựa chả liên quan, hoặc liên quan rất mỏng. Cái hay thứ 3 là sau thời gian dài nghiền ngẫm thì lại thấy cái tựa rất ư là liên quan, có nhiều tầng ý nghĩa thâm sâu, đan xen lẫn nhau. Trong tác phẩm có đoạn nói về nỗi ám ảnh của cô thanh tra Starling (lúc nhỏ) về tiếng la hét của những con cừu non khi bị bị đưa đi làm thịt, có lần cô ấy mở cổng cho bọn nó chạy, nhưng bọn nó cứ đứng đó bối rối, co cụm và im lặng, chính sự im lặng đó làm cô ấy ám ảnh hơn cả tiếng la hét, (cổ giúp nó mà bọn nó lại không ủng hộ) và tác giả lấy đó làm tựa luôn. 

“Im lặng “ thật sự đáng sợ vậy sao? Rất đáng sợ. Im lặng trước nguy hiểm, trước cái ác, không chỉ làm chúng ta gặp nguy hiểm mà cái đáng sợ nhất là nó dần dần biến chúng ta đứng về phía kẻ hành ác. Nói một cách khác: im lặng trước cái Thiện thì chưa phải là Thiện, nhưng im lặng trước cái Ác thì đã là Ác.

Bài viết hay:
Dracula, Frankenstein, và những con ma nổi tiếng của phương Tây
Tác phẩm ‘Ritter Tod Und Teufel’ của Albrecht Durer
Kị sĩ đoàn Teutons trong những cuộc Thập Tự Chinh

Gần đây có chuyện “ dì ghẻ” hành hạ đến chết con gái 8 tuổi, ngay tại Sài Gòn đông đúc. Mọi người nhào vô xỉ vả là  thú tính, độc ác …này kia. Thật ra không đúng, người ác coi vậy chứ khó làm, họ ít nhất phải có bản sự, có mưu đồ, có dã tâm, có thực lực, ác tâm … như tụi ăn cướp, tụi độc tài chẳng hạn. Nhưng kiểu “ dì ghẻ “ này hiện nay rất nhiều, vậy không là người ác sao làm ra chuyện tày trời, đó là xuất phát từ tâm hèn, nó không làm được những con ác thú như cọp beo sư tử mà làm những con linh cẩu nhỏ thó, xấu xa, hèn hạ.

Cái tâm hèn nó hình thành dần dần từ những chuyện rất nhỏ hàng ngày: bàng quan trước bất công, im lặng trước cái ác nhỏ, hoảng sợ trước cái ác lớn, ích kỷ, hưởng thụ cá nhân… Có người hàng ngày lướt nét, cái gì cũng tra google, kiến thức chắp vá, không tự nhận ra, cãi nhau nhoay nhoáy, trong lòng tự mãn, cảm thấy biết tuốt, từ đó không còn nghe lọt tai lời người khác nữa. Tâm hèn có đặc điểm:  thấy cái gì cũng sợ, nhưng cái gì ác cũng dám làm, hại người hại mạng, hút hít ma túy, tâm lý bầy đàn.

Cô Tấm đẹp người đẹp nết, nhưng khi lên chức hoàng hậu thì vẫn đổ nước sôi, làm mắm người khác. Nói ra để thấy sợ, vì bản thân mình ít nhiều cũng có tâm hèn như thế, thấy để biết, để tu dưỡng.

Cách đây 1-2 năm, đi đường về khuya gặp 1 người bị tai nạn giao thông nằm sải lai trên đường, bất tỉnh. Có một số người bu lại xem, mình dừng lại gọi điện thoại cho xe cấp cứu, rồi đi. Đương nhiên sau đó cũng gặp một số phiền phức không đáng kể, nhưng điều làm bản thân hết sức ngỡ ngàng là tự nhận ra rằng đây là lần đầu tiên mình làm như thế. Hơn 40 tuổi mới đủ dũng khí để làm một việc cỏn con như thế. Tâm hèn của mình có từ khi nào, chắc chắn không phải đến từ hôm qua, nó phải được tích tụ đủ lâu từ những chuyện hàng ngày: sự dối trá, bệnh thành tích, tật đố, thờ ơ với người khác…

Nhận ra rồi thì sau này có gắng không thế nữa, thấy chuyện bất bình, lực bất tòng tâm, chửi đổng một tiếng. Chứ không muốn làm thánh phán “ ôi đời nó thế” như mọi khi, nếu không thì khác gì những con cừu của Thomas.

Thomas Harris, tác giả Sự Im Lặng của Bầy Cừu
Thomas Harris, tác giả Sự Im Lặng của Bầy Cừu

Tư tưởng của con người giống như chổi quét nhà, chứa cái gì thì là cái đó. Thông thường trong nhà luôn có rác thải cần phải được quét dọn bằng chổi đót, và đồ hữu dụng, tư tưởng luôn có niệm này niệm kia. Nhưng ngôi nhà cứ không dọn dẹp, rác rưởi lẫn với đồ đạc khắp nơi, thì nhà đó rất khó ở, nhanh xuống cấp, kém giá trị. Tư tưởng cũng vậy. Dọn sạch tư tưởng không phải là xóa bộ nhớ ( không làm được đâu), mà là phân biệt rạch ròi giữa tốt và xấu, Thiện và Ác. Điều này giống như chúng ta cô lập rác rưởi bụi bặm vào thùng rác, ngôi nhà liền trở nên sạch sẽ, có giá trị.

Phim khác:
Ý nghĩa phim Ma Trận

Quá trình sàng lọc, phân biệt, đối chiếu tốt xấu trong  tư tưởng như thế chính là quá trình tu luyện giữa đời thường. Quả thật, mọi người ai ai cũng đều đang tu luyện giữa đời thường nhưng họ không biết. Chỉ cần theo Pháp lý ( ví như: mười điều răn của Chúa, ngũ giới của Phật…) mà hàng ngày tu dưỡng bản thân, đối chiếu mà hành xử thì chính là tu luyện. Người ta hay nói là “ không theo Đạo nhưng đã ở trong Đạo “ chính là như thế. Các tăng nhân trong chùa và người tu dưỡng tâm tính giữa đời thường chính là tu luyện, chỉ khác về hình thức chứ không khác về bản chất, ai cũng có thể làm tốt. Có câu nói: “Muốn đi nhanh thì đi một mình, muốn đi xa thì đi cùng nhau”, chỉ là nói về hai hình thức nhưng đều cùng một mục đích . Chúng ta là đi cùng nhau.

Những ngày cuối cùng của năm cũ, chuẩn bị qua năm mới, một năm nhiều u tối của dịch Covid. Có lẽ Trời Đất sắp chuyển mình sang giai đoạn mới, chúc mọi người cùng người thân của mình đi cùng nhau đến thời kỳ thật tốt đẹp.

5/5 - (3 votes)

Các bài viết trong chuyên mục Kiến Thức này được biên dịch hoặc sưu tầm bởi Dịch Thuật Lightway. Trang đặt quảng cáo để có kinh phí duy trì. Nếu bài viết hữu ích với bạn, hãy kích vào quảng cáo ủng hộ trang nhé.

Khám phá với Lightway

Kích quảng cáo ủng hộ trang

Bạn có bình luận gì không?